Prawo lotnicze #

Meteorologia #

ISA #

ISA - International Standard Atmosphere - określa “wzorcowe” warunki pogodowe. Na poziomie morza ISA przewiduje:

• temperaturę 15°C
• ciśnienie 1013.25hPa = 760mmHg

oraz gradienty:

• -6.5°C / 1000m
• -11.5hPa / 100m

Rozróżnia się także:

• gradient suchoadiabatyczny: -10°C / 1000m
• gradient wilgotnoadiabatyczny: -6°C / 1000m

Adiabatyczny, znaczy taki, w którym nie zachodzi wymiana ciepła z otoczeniem.

UWAGA: Te gradienty dotyczą tylko troposfery, czyli do około 11km AMSL

Równowaga atmosfery #

Gradient adiabatyczny mówi nam, jak zmieni się temperatura jakiegoś kawałka powietrza gdy przeniesie się on wyżej. Ten gradient adiabatyczny może się róznić od gradientu rzeczywistego, czyli od aktualnej różnicy temperatur powietrza na różnych wysokościach. W taki sposób rozróżnia się 3 stany równowagi atmosfery:

1. Równowaga chwiejna - |gradient adiabatyczny| < |gradient rzeczywisty| Oznacza to, że atmosfera ochładza się szybciej niż jakaś porcja powietrza, która z jakiegoś powodu porusza się do góry. Ale skoro powietrze poruszające się do góry ochładza się wolniej, to znaczy, że jest cieplejsze od otoczenia. Cieplejsze powietrze będzie unosić się jeszcze szybciej, więc ruch się napędza. Powstaje termika i cumulusy.
2. Równowaga stała (stabilna) - |gradient adiabatyczny| > |gradient rzeczywisty| Atmosfera ochładza się wolniej niż porcja powietrza, która porusza się do góry. Oznacza to, że powietrze idące do góry szybko osiągnie niższą temperaturę i zacznie ponownie opadać. Nie powstaje termika ani chmury. Przykładem takiej atmosfery jest inwersja.
3. Równowaga obojętna - gradient adiabatyczny = gradient rzeczywisty Unoszące się powtrze hamuje ma taką samą temperaturę jak otoczenie. Ani nie unosi się dalej ani nie opada.

Zjawiska pogodowe #

Mgła - widzialność pozioma przy ziemi poniżej 1000m

Zamglenie - widoczność pozioma przy ziemi pomiędzy 1000m a 2000m

Szron - lodowy osad w postaci igiełkowatego nalotu. Powstaje w wyniku resublimacji pary wodnej.

Gołoledź - gładki lodowy osad. Powstaje w wyniku marznących opadów, lub mgły. Symbol ~

Fronty atmosferyczne #

1. Front ciepły

Ciepła masa powietrza wdrapuje się na chłodną i przesuwa ją. Przemieszcza się powoli, około 15-30 km/h. Fron niesie przed sobą chmury Ci, potem Cs (przy których występuje efekt “halo”), potem As i Ns z długotrwałymi opadami już 300-400km przed linią frontu. Kąt między masami powietrza jest mały, około 0.3°, czyli nachylenie wynosi około 1:200. Podczas przejścia frontu często pojawia się mgła. Przed przyjściem frontu, ciśnienie maleje.

2. Front chłodny

Chłodna masa powietrza napiera na ciepłą masę i wchodzi pod nią, gwałtownie wypychając ciepłe powietrze do góry. Od razu pojawiają się chmury Cu i Cb z gwałtownymi i silnymi opadami.

Rozróżnia się:

• Front chłodny I rodzaju: Chłodne powietrze powoli wypiera ciepłe powietrze do góry, gdzie następnie się ochładza, czego skutkiem jest powstanie chmur deszczowych. Strefa opadów znajduje się za linią frontu.
• Front chłodny II rodzaju: Chłodna masa o wysokiej prędkości (60-80 km/h) szybko wypycha ciepłe powietrze już na linii frontu, gdzie powstają chumury Cb i burze. Za frontem pozostają chmury Cb. Po przejściu frontu widoczność zwykle jest bardzo dobra (chłodne powitrze jest suche). Występuje też termika naniesiona oraz inwersja. Ciśnienie za frontem rośnie.

3. Front okluzji

Front chłodny dogania front ciepły i wchodzi pod niego. Jeśli powietrze chłodne za frontem chłodnym jest chłodniejsze od powietrza chłodnego przed frontem ciepły, to zachodzi okluzja chłodna i występuje zachmurzenie typowe dla obu rodzajów frontów. W przeciwnym wypadku, zachodzi okluzja ciepła a efekt jest podobny do frontu ciepłego, ale zwykle ze słabszym efektem.

Ośrodki baryczne #

• Wyż - ciężkie powietrze opada, więc niebo jest bezchmurne. Słońce nagrzewa ziemię, więc występuje termika wypracowana. Na półkuli północnej wiatr wieje zgodnie z ruchem wskazówek zegara.
• Niż - powietrze jest zasysane i wynoszone do góry. Niebo jest zachmurzone. Często wokół niżów pojawiają się fronty atmosferyczne. Na półkuli północnej wiatr wieje przeciwnie do ruchów wskazówek zegara.

Rodzaje termiki #

• termika wypracowana - wynika z nierównego nagrzania podłoża przez słońce
• termika naniesiona - wynika z naniesienia chłodnego powietrza nad nagrzany teren

Masy powietrza #

• Powietrze arktyczne (PA) - arktyka. Jest zimne, suche i przejrzyste. Latem zwiastuje dobrą widzialność i termikę. Zimą - niskie temperatury.
• Powietrze polarne morskie (PPm) - północny Atlantyk. Jest chłodne i wilgotne. Zwiastuje przelotne opady i dobrą konwekcję.
• Powietrze polarne kontynentalne (PPk) - Europa wschodnia / Azja. Jest suche i ma duże amplitudy temperatury. Latem zwiastuje wysokie temperatury i dobrą termikę. Zimą - niskie temperatury i bezchmurne niebo.
• Powietrze zwrotnikowe morskie (PZm) - środkowy (subtropikalny) atlantyk. Jest ciepłe i bardzo wilgotne. Zwiastuje burze i intensywne opady.
• Powietrze zwrotnikowe kontynentalne (PZk) - tereny pustynne. Bardzo gorące i suche powietrze. Zwiastuje silną termikę.

Komunikacja #

Wiedza ogólna o statku powietrznym #

Osiągi i planowanie lotu #

Człowiek - możliwości i ograniczenia #

Nawigacja #

Procedury operacyjne #

Zasady lotu #

Jednostki #

1 hPa = 0.75 mmHg

1 kn - 1.85 km/h